Kontakt: 606 444 213

Zobacz koniecznie – Muzeum Powstania Warszawskiego

Od elektrowni do instytucji kultury, czyli słów kilka o Muzeum Powstania Warszawskiego

1 sierpnia 1944 r. o godzinie 17:00 wybuchło w stolicy powstanie, które miało przejść do historii pod nazwą powstania warszawskiego i stać się synonimem męstwa i odwagi zwykłych żołnierzy, dziewcząt i chłopców z Armii Krajowej. Wyniszczające walki objęły znaczny obszar miasta i trwały 63 dni, aż do dnia kapitulacji, której akt został podpisany w Ożarowie Mazowieckim. Działania powstańcze kosztowały życie wielu tysięcy polskich żołnierzy i – jak podają źródła – od 100. do nawet 200. tysięcy cywilów, oraz niemal całkowitą zagładę miasta. Zryw, militarnie wymierzony przeciwko niemieckiemu najeźdźcy, w kontekście politycznym miał uniemożliwić zbliżającym się do stolicy Sowietom przejęcie władzy w Polsce. To głównie było przyczyną stronniczej krytyki działań powstańczych przez powojenne władze PRL oraz marginalizowania jego roli przez długie lata Polski Ludowej.

Przemiany ustrojowe po roku 1989 spowodowały, ze można było zacząć realnie myśleć o miejscu, w którym nie tylko pielęgnowano by pamięć o bohaterach skazanych wcześniej przez władze komunistyczne na zapomnienie, ale też można było by prowadzić pracę naukową, poszerzającą wiedzę o tragicznych dniach sierpnia i września 1944 roku. Ostatecznie wybór padł na piękny, neoromański, ceglany gmach dawnej elektrowni tramwajowej przy ulicy Przyokopowej na warszawskiej Woli, będący cennym przykładem architektury przemysłowej z początku XX w.

Wycieczka szkolna Muzeum Powstania Warszawskiego

Zobacz co ciekawego w Muzeum Powstania Warszawskiego

Przenieśmy się w tym miejscu na chwilę do wieku XIX. Otóż pierwsze tramwaje konne pojawiły się w Warszawie już w 1866 r., zaś pod koniec XIX w. podjęto prace przy rozbudowie sieci tramwajowej. Wagony jednak wciąż były ciągnięte przez konie. Rewolucyjne zmiany nadeszły wraz z początkiem nowego stulecia. Już w roku 1908 warszawiacy mogli poczuć powiew nowoczesności – na ulice miasta wyjechał pierwszy tramwaj elektryczny, zasilany prądem wytwarzanym przy ulicy Przyokopowej, w specjalnie wybudowanym dla tego celu, wspomnianym już budynku elektrowni. Dzisiaj o dawnych funkcjach gmachu przypomina jego ciekawa bryła i jeden z ogromnych kotłów, który zachowano na pamiątkę w zmienionych na muzealne wnętrzach.

Wirtualny spacer, czyli zobacz koniecznie podczas wycieczki szkolnej

Muzeum Powstania Warszawskiego zainaugurowało działalność w 2004 r., w 60. rocznicę wybuchu walk i od razu stało się jedną z największych atrakcji stolicy, miejscem tłumnie odwiedzanym przez rzesze turystów. Także dzisiaj wizyta w Muzeum jest jednym z żelaznych punktów programu zwiedzania dla każdej wycieczki szkolnej do Warszawy. Tysiące eksponatów, które zgromadzono na 4. kondygnacjach budynku, w połączeniu ze wspomagającymi wystawę multimediami, zabierają zwiedzających w podróż przez wojenną stolicę. Na parterze dowiadujemy się o akcji „Burza”, ale też o terrorze, jaki wprowadzili Niemcy w okupowanym mieście. Tutaj bije Serce Muzeum – smukła, biegnąca przez całą wysokość budynku ściana z otworami imitującymi ślady po kulach, z których dochodzą dźwięki powstania. Dzień 1 sierpnia 1944 r. został symbolicznie zaznaczony biało-czerwonym pasem biegnącym przez ściany i sufit. Przekroczywszy go, wkraczamy w świat powstańczej Warszawy. Kilka kroków dalej wprawne oko wypatrzy wejście do tajnej drukarni, w której wciąż pracują maszyny drukarskie z epoki. Jednym z najciekawszych eksponatów tutaj prezentowanych jest pierwsze podziemne wydanie książki „Kamienie na szaniec” Aleksandra Kamińskiego z sierpnia 1943 r.

Oddaliwszy się na moment od chronologicznie zaplanowanego szlaku zwiedzania, koniecznie trzeba zajrzeć do Sali pod Liberatorem, gdzie gra światła i cienia tworzą w rozległej przestrzeni wyjątkową atmosferę. Tutaj prezentowana jest replika jednego z samolotów, które alianci wykorzystywali podczas zrzutów zaopatrzenia dla walczącej Warszawy. W wiernie odtworzoną konstrukcję maszyny wkomponowano oryginalne fragmenty Liberatora, który został strącony przez Niemców pod Bochnią podczas lotu z pomocą dla walczącej stolicy. Po zapoznaniu się z tematyką zrzutów warto odszukać niewielką salę kinową, w której cyklicznie wyświetlany jest krótki, ale jakże wymowny i poruszający film „Miasto ruin”, wykonany komputerowo w technologii 3D. Niespełna 6-minutowy obraz kreśli przed widzem panoramę zniszczonej przez Niemców Warszawy z początku 1945 r. Poniżej, w podziemiach zorganizowano wystawę pt. Niemcy w Warszawie, tam też została zlokalizowana jedna z największych atrakcji Muzeum – krótki odcinek niskiego i wąskiego kanału ściekowego. Takimi samymi śmiertelnie niebezpiecznymi labiryntami, biegnącymi pod ulicami miasta, przemieszczali się powstańcy w trakcie walk.

zwiedzanie wnętrz muzeum powstania warszawskiego

Sala pod Libratorem

Wróćmy na szlak zwiedzania. Szklaną windą, zlokalizowaną tuż obok drukarni, dostaniemy się na 2. piętro ekspozycji. Tutaj pochłonie nas powstańcza codzienność, tutaj możemy zajrzeć do szpitala oraz dowiedzieć się o problemach związanych z aprowizacją i umundurowaniem. Tu też znajdziemy wyjątkowo wymowną przestrzeń zamkniętą w niewielkim namiocie, z którego wnętrza dociera do zwiedzających niepokojący zapach chloroformu – miejsce upamiętnienia 40. tys. mieszkańców warszawskiej Woli, których niemieccy zbrodniarze bestialsko wymordowali w ciągu kilku pierwszych dni powstania. Skierujmy się teraz ku wejściu do repliki szerokiego kanału burzowego, dużo wygodniejszego, choć w czasie wojny tak samo niebezpiecznego jak ten, przez który przechodziliśmy przed chwilą w podziemiach.

Schody zlokalizowane na końcu kanału prowadzą niżej, na 1. piętro. Euforia pierwszych dni powstania, ustępuje tutaj miejsca tragizmowi i cierpieniu – nie tylko żołnierzy, ale przede wszystkim cywilnych mieszkańców Warszawy. Trasa zwiedzania biegnie przez ruiny kamienic, na podwórzach których można natknąć się na mogiły, prowadzi przez ekspozycję opisującą exodus ludności cywilnej i czas kapitulacji, a kończy się spojrzeniem na nowy porządek, czerwoną Polskę Ludową, z dramatem żołnierzy-bohaterów, którzy – zwyciężywszy z najeźdźcą z zachodu – wpadli w ręce kolejnego wroga, tym razem zza wschodniej granicy. Warto też odwiedzić kilka skromnych pomieszczeń, znajdujących się na tym poziomie. W jednym z nich została zaprezentowana poczta polowa, a zwiedzający mogą zapoznać się między innymi z przejmującymi przekazami pisanymi na skrawkach papieru, które najmłodsi powstańcy z narażeniem życia nieśli każdego dnia, spragnionym wieści od bliskich, mieszkańcom Warszawy.

Muzeum Powstania Warszawskiego i jego ekspozycja może ciekawić, szokować, fascynować, ale nikogo nie pozostawia obojętnym na ogrom wysiłku i poświęcenia w walce o ideały, wśród których najważniejszym była wolna Polska.

Muzeum Powstania Warszawskiego idealnie wpisało się w program wycieczki szkolnej do Warszawy! Zapoznaj się z nim! Napisz/zadzwoń! Ciesz się pięknem Warszawy!

.

About the Author